Ҳар қандай давлатнинг тарихи – бу, биринчи навбатда, унда яшайдиган халқнинг тарихи, аҳолисининг сони ва таркиби, унинг иқтисодий ва ижтимоий тавсифларида ўз ифодасини топади. Аҳоли сони бўйича аниқ ва яхлит маълумотлар аҳолини рўйхатга олиш асосида олинади.
Аҳолинирўйхатгаолишякунларигақарабўтмишваҳозиргидаврҳақидафикрвамулоҳазаларюритишҳамдакелажакнипрогнозқилишмумкинбўлади.
Қаторҳолатлардааҳолинирўйхатгаолиш – аҳолинингёши, жинси, миллийтаркиби, маълумотдаражаси, никоҳҳолати, бандлигивабошқатавсифлариҳақидамаълумотларолишнингягонаманбаибўлибхизматқилади.
Аҳолинирўйхатгаолиш – бумамлакатаҳолисинингмуайянвақтдаги “фотосурати”ниолишимкониниберувчиумумдавлатмиқёсидагикенгкўламлитадбирбўлиб, аҳолитўғрисидагиишончлиахборотманбаиҳисобланади